Pembinaan semula Syria bukan sekadar membina jalan dan rumah: satu persaingan modal yang berpusat pada elektrik, pelabuhan dan peraturan

Pembinaan semula Syria bukan sekadar membina jalan dan rumah: satu perebutan modal yang berpusat pada elektrik, pelabuhan dan peraturan

Syria sedang memasuki suatu detik yang berbahaya tetapi akrab: runtuhan yang ditinggalkan perang mula dibungkus semula sebagai peluang pelaburan.

Bagi sesetengah syarikat dan kerajaan, ini bermakna pasaran pembinaan semula berskala besar yang jarang wujud. Bank Dunia menganggarkan keperluan pembinaan semula Syria sekurang-kurangnya AS$216 bilion, dan boleh mencecah AS$345 bilion. Angka ini menarik perhatian bukan sahaja kerana besarnya, tetapi kerana ia hampir merangkumi keseluruhan sistem yang diperlukan untuk menghidupkan semula sebuah negara: grid elektrik, jalan raya, jambatan, pelabuhan, lapangan terbang, hospital, sekolah, bekalan air, perumahan, komunikasi, perbankan dan perkhidmatan awam.

Tetapi jika Syria hanya difahami sebagai “perpustakaan projek pascaperang”, kita akan memandang rendah kerumitan sebenar pasaran ini. Pembinaan semula tidak bermula dari kosong, sebaliknya bermula daripada sekatan, pertikaian hak milik, pemecahan pentadbiran, kawalan modal dan ketidakpastian politik. Dengan kata lain, yang pertama masuk ke Syria mungkin bukan kontraktor paling kuat, tetapi mereka yang paling mampu menanggung risiko, paling mahir menangani sempadan pematuhan, dan paling mampu mempengaruhi peraturan.

Sumber yang benar-benar terhad bukan keluli dan simen, tetapi susunan yang boleh dikuatkuasakan

Pada zahirnya, pembinaan semula Syria kelihatan sangat selaras dengan logik ekonomi klasik pascaperang: pulihkan dahulu infrastruktur asas, kemudian gerakkan industri dan penggunaan, dan akhirnya pulihkan kehidupan bandar. Tetapi apabila sistem kewangan, keupayaan kehakiman dan jentera pentadbiran sesebuah negara semuanya dilemahkan oleh perang, infrastruktur itu sendiri menjadi alat politik.

Elektrik ialah contoh yang paling tipikal. Loji jana kuasa, rangkaian penghantaran, rantaian bahan api dan sistem pengagihan Syria semuanya rosak semasa perang, dan akibatnya bukan sekadar bekalan elektrik terputus, tetapi industri gagal beroperasi semula, perniagaan gagal berkembang, perkhidmatan hospital dan sekolah tidak stabil, dan kos kehidupan bandar meningkat. Bagi pelabur, elektrik ialah bidang pertama yang diberi perhatian, kerana tanpa elektrik, hampir tiada industri lain yang boleh berdiri.

Ini juga menerangkan mengapa tenaga, khususnya elektrik dan solar, sedang menjadi tema teras dalam perbincangan pembinaan semula Syria. Bagi kerajaan, tenaga bermaksud pemulihan fiskal dan keupayaan tadbir urus; bagi syarikat, tenaga bermaksud sama ada industri seterusnya boleh dimulakan; bagi masyarakat tempatan, tenaga bermaksud sama ada kehidupan benar-benar mula kembali kepada susunan sebelum perang.

Dalam banyak pasaran pesat membangun, infrastruktur tenaga ialah projek komersial; di Syria, ia pada masa yang sama juga bukti keupayaan negara.

Mengapa modal kembali pada masa ini: bukan kerana risiko hilang, tetapi kerana tingkap peluang sedang terbuka

Kembalinya perhatian terhadap Syria bukan kerana pasaran ini sudah selamat, tetapi kerana persekitaran politik serantau telah berubah.Arab yang kembali menjalin hubungan dengan Damsyik, Syria yang kembali menyertai Liga Arab, serta pemulihan hubungan dengan Arab Saudi, UAE, Jordan, Mesir, Iraq dan negara-negara lain, semuanya menyebabkan modal luar mula menilai semula Syria. Pada masa yang sama, Kesatuan Eropah telah melonggarkan sebahagian sekatan ekonomi yang luas, namun masih mengekalkan langkah bersasar terhadap individu dan entiti yang berkaitan dengan rejim terdahulu. Tabung Kewangan Antarabangsa juga kembali berhubung dengan Syria, sementara kemunculan perjanjian pelabuhan dan logistik telah mengukuhkan lagi isyarat bahawa “pasaran sedang dibuka semula”.

Perubahan seperti ini biasanya berlaku pada peringkat awal ekonomi pascaperang: politik mendahului modal, diplomasi mendahului pembiayaan, projek mendahului institusi. Bagi sebahagian pelabur serantau, risiko tidak bermakna tidak boleh masuk, sebaliknya bermakna perlu masuk lebih awal, dengan cara yang lebih kompleks, dan mendapatkan kedudukan sebelum peraturan benar-benar stabil.

Inilah juga sebabnya mengapa sesetengah pelabur melihat Syria hari ini sebagai peluang “masuk pada paras rendah”. Hartanah, logistik, taman perindustrian, industri ringan, tenaga solar, komunikasi dan perkhidmatan digital semuanya berpotensi menyaksikan pelepasan permintaan pada peringkat awal pembinaan semula. Terutamanya di sekitar bandar-bandar besar dan bekas jalur perindustrian, terdapat keperluan kepulangan penduduk serta keperluan pembinaan semula infrastruktur.

Namun, dividen awal pasaran pascaperang tidak pernah diagihkan secara saksama. Mereka yang masuk paling awal lazimnya memperoleh kontrak, tanah, laluan dan rangkaian hubungan terlebih dahulu, manakala mereka yang masuk kemudian berdepan kos yang lebih tinggi dan pilihan yang lebih terhad.

Siapa yang mengawal pembinaan semula, dialah yang membentuk Syria pada fasa seterusnya

Pembinaan semula bukan sekadar “membaiki kerosakan”; ia juga menentukan siapa yang memiliki kuasa tawar-menawar pada masa hadapan.

Di Syria, pelabuhan, grid elektrik, sistem komunikasi, sistem perbankan dan hab pengangkutan bukanlah projek yang terasing, tetapi merupakan manifestasi infrastruktur bagi kedaulatan negara. Siapa yang memperoleh kontrak jangka panjang dalam bidang-bidang ini, berkemungkinan besar akan mempengaruhi mekanisme harga, laluan logistik, aliran data dan aliran modal untuk beberapa dekad akan datang.

Inilah sebabnya perhatian luar terhadap pembinaan semula Syria tidak terhad kepada syarikat pembinaan dan kejuruteraan, tetapi turut merangkumi syarikat tenaga, pengendali pelabuhan, platform logistik, penyedia perkhidmatan pembayaran digital dan juga institusi kewangan serantau. Bagi kuasa serantau dan modal Teluk, pasaran pembinaan semula bukan sekadar soal pulangan perniagaan, tetapi juga berkaitan dengan kehadiran geopolitik.

Pada hakikatnya, persaingan seperti ini sering berlangsung melalui cara yang kelihatan teknikal: konsesi, model BOT, perjanjian pelabuhan, penyambungan rangkaian tenaga, lesen komunikasi, pembangunan hartanah dan taman perindustrian. Secara zahirnya ia adalah projek, tetapi sebenarnya ia adalah pengagihan kawalan jangka panjang.

Halangan sebenar Syria: bukan tiada permintaan, tetapi permintaan sukar ditukar kepada aliran tunai

Dari sudut perniagaan, Syria hampir tidak kekurangan permintaan. Yang kurang ialah syarat institusi untuk menukar permintaan menjadi projek yang boleh dibiayai, boleh dilaksanakan dan boleh menghasilkan pembayaran balik.Masalah utama tertumpu pada beberapa lapisan. Pertama ialah risiko sekatan dan pematuhan. Walaupun sebahagian sekatan ekonomi dilonggarkan, bank, kontraktor dan syarikat multinasional masih akan bimbang tentang sekatan sekunder, gangguan pemindahan dana dan risiko pelaksanaan kontrak. Kedua, sistem perbankan yang lemah bermakna pembiayaan, penyelesaian dan kiriman wang semuanya lebih sukar berbanding pasaran biasa. Ketiga, sistem pentadbiran yang berpecah-pecah, proses kelulusan yang perlahan dan tafsiran peraturan yang tidak stabil menyebabkan banyak projek, walaupun mempunyai nilai ekonomi, sukar untuk memasuki tahap pembinaan.

Ada satu lagi masalah yang lebih rumit, iaitu hak milik. Perang telah mengubah tempat tinggal ramai orang, rekod pemilikan dan hubungan penggunaan tanah. Sama ada pelarian dan orang yang dipindahkan di dalam negara boleh kembali ke tempat tinggal asal mereka pada masa hadapan bukan sahaja menentukan isu kemanusiaan, tetapi juga menentukan kesahihan perumahan, pembaharuan bandar dan pembangunan komersial. Dalam erti kata lain, pembinaan semula Syria bukan sekadar “membina rumah baharu”, tetapi juga satu perebutan tentang siapa yang berhak kembali ke bandar, dan siapa yang berhak mentakrif semula ruang bandar.

Jika hak milik tidak jelas, pelaburan hartanah akan menjadi pertaruhan berisiko tinggi; jika pemindahan kewangan tidak lancar, projek fizikal akan bergantung kepada beberapa saluran sahaja untuk tempoh yang panjang; jika kedaulatan undang-undang dan kelulusan tidak stabil, pelabur besar akan cenderung mengambil sikap tunggu dan lihat.

Perkhidmatan digital mungkin pulih lebih awal daripada aset berat, tetapi juga lebih bergantung pada kematangan institusi

Berbanding industri berat dan infrastruktur besar, perkhidmatan digital, perisian, pembayaran elektronik dan perniagaan komunikasi kelihatan lebih ringan, dan juga lebih mudah pulih lebih awal selepas perang. Syria mempunyai populasi muda, penggunaan telefon pintar yang meluas dan keperluan sebenar terhadap perkhidmatan dalam talian, yang memberi ruang pertumbuhan kepada e-dagang, pembayaran, penyumberan luar dan perkhidmatan teknologi.

Namun, ekonomi digital tidak semestinya lebih “selamat” daripada ekonomi fizikal. Ia juga bergantung pada sistem perbankan, rangka kerja pengawalseliaan, tadbir urus data dan keupayaan pembayaran rentas sempadan. Tanpa penyelesaian yang stabil, infrastruktur komunikasi yang boleh dipercayai dan peraturan lesen yang jelas, perkhidmatan digital hanya akan kekal pada tahap tempatan dan percubaan.

Ini bermakna, jika Syria benar-benar mahu menarik modal jangka panjang, ia mesti beralih daripada “menarik projek” kepada “membina kebolehramalan institusi”. Ini lebih perlahan daripada membina sebatang jalan raya, tetapi lebih menentukan sama ada pasaran boleh benar-benar dibuka.

Makna sebenar pembinaan semula Syria: ia adalah barisan hadapan penetapan semula susunan modal pusingan baharu di Timur Tengah

Syria bukan sekadar kes sebuah negara tunggal, tetapi satu sampel bagaimana ekonomi pascaperang di Timur Tengah dinilai semula.

Dalam sedekad yang lalu, modal serantau semakin cenderung mengejar “pasaran yang bertertib”: dasar yang boleh diramal, kontrak yang boleh dikuatkuasakan, aset yang boleh diselesaikan dan persekitaran tadbir urus yang mampan. Masalah Syria ialah ia tepat berada pada titik yang paling lemah dalam standard ini. Tetapi justeru kerana itu, apabila syarat politik dan kewangan beransur-ansur bertambah baik, pihak yang memasuki pasaran lebih awal mungkin memperoleh kelebihan pendahulu yang sangat tinggi.

Ini menjadikan Syria sebagai satu entiti yang bercanggah: ia antara pasaran paling berisiko, tetapi juga antara pasaran yang berpotensi memberikan pulangan paling imaginatif.

Bagi kerajaan, pembinaan semula bermakna memulihkan asas cukai, pekerjaan dan perkhidmatan awam; bagi modal serantau, pembinaan semula bermakna mengunci kedudukan jangka panjang dalam tenaga, pelabuhan, logistik dan hartanah; bagi rakyat Syria biasa, pembinaan semula lebih sederhana tetapi lebih nyata — bilakah elektrik akan datang, air akan stabil, bolehkah pulang ke rumah, dan bolehkah pekerjaan ditemui.Yang benar-benar menentukan masa depan Syria, mungkin bukan satu kontrak tertentu, tetapi sama ada soalan-soalan ini dapat dijawab secara berterusan dan stabil.

Penutup

Pembangunan semula Syria sedang berubah daripada slogan menjadi persaingan, tetapi inti persaingan ini bukan siapa yang terlebih dahulu mengumumkan pelaburan, melainkan siapa yang dapat membina ketertiban yang mampan di celah-celah sekatan, kewangan, undang-undang dan tadbir urus.

Jika pembangunan semula infrastruktur hanya bertujuan untuk memastikan struktur kuasa lama terus bertahan dalam bentuk yang berbeza, maka walaupun modal masuk dengan cepat, ia belum tentu membawa pemulihan yang meluas. Hanya apabila elektrik, pengangkutan, perumahan, kewangan dan perkhidmatan awam kembali menjadi sistem yang boleh dipercayai, barulah pembangunan semula Syria akan berubah daripada pasaran kontrak menjadi kebangkitan ekonomi yang sebenar.