Bandar Mesra Digital: Barisan Hadapan Baharu Tadbir Urus Digital Global

Bandar Mesra Digital: Barisan Hadapan Baharu Tadbir Urus Digital Global

Pada 2 Julai, di Beijing. Di forum utama Persidangan Ekonomi Digital Global, Penolong Pentadbir Program Pembangunan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (UNDP), Xu Haoliang, menyampaikan ucapan pembukaan. Beliau tidak menggunakan perkataan seperti "mengganggu" atau "revolusi", sebaliknya berulang kali menekankan keupayaan tadbir urus, kepercayaan dan keterangkuman—ini merupakan petunjuk utama untuk memahami konsep bandar mesra digital. Pada hari yang sama, UNDP menerbitkan "Panduan Penilaian Bandar Mesra Digital Global" dan mengumumkan permulaan penyusunan "Laporan Pembangunan Bandar Mesra Digital Global". Keesokan harinya, Makmal Inovasi UNDP China dirasmikan di Daerah Daxing, Beijing, menjadi titik tumpu pelaksanaan agenda ini.

Mengapa bandar menjadi tumpuan tadbir urus digital?

Daripada regulasi data di Brussels kepada rundingan etika kecerdasan buatan di Geneva, perbincangan tadbir urus digital global pernah tertumpu pada reka bentuk peringkat atasan. Namun transformasi digital dalam dunia sebenar akhirnya perlu sampai ke jalan-jalan, komuniti dan perkhidmatan perbandaran. Bandar ialah ruang hidup dan pengeluaran dengan kepadatan penduduk tertinggi di dunia, serta tapak ujian paling menyeluruh bagi aplikasi teknologi digital. Pengurusan trafik, urusan pentadbiran, temu janji perubatan, pengurusan tenaga—setiap transformasi digital mentakrifkan semula hubungan antara warga bandar dan bandar. Walau bagaimanapun, penggunaan teknologi tidak secara automatik membawa keadilan dan kepercayaan. Jurang digital mungkin melebar akibat peningkatan alatan, risiko privasi mungkin meningkat akibat pengagregatan data, dan perkhidmatan awam mungkin menjadi rapuh akibat kegagalan algoritma.

Inilah signifikan gagasan "bandar mesra digital". Ia tidak menuntut bandar mengejar teknologi paling canggih, sebaliknya menuntut agar teknologi, apabila digunakan, dapat memperluas kebolehcapaian, mengukuhkan kepercayaan dan memacu pembangunan mampan. Dalam erti kata lain, teras bandar mesra digital bukanlah penunjuk teknikal, tetapi logik tadbir urus.

Satu Rangkaian Alatan daripada Penilaian kepada Tindakan

"Panduan Penilaian Bandar Mesra Digital Global" yang diterbitkan kali ini dibangunkan bersama oleh Pejabat UNDP China dengan rakan kongsi China, berperanan sebagai rangka kerja praktikal, bukan pemeringkatan pertandingan. Panduan ini sejajar dengan Agenda 2030 untuk Pembangunan Mampan dan "Kompak Digital Global", menyediakan bahasa yang sama untuk bandar-bandar pada tahap pembangunan berbeza dalam meneliti proses digital mereka. Berdasarkan panduan ini, bandar boleh mengenal pasti keutamaan, menetapkan sasaran penambahbaikan dan mengesan trend perubahan.

Makmal inovasi yang mengiringi panduan ini pula memikul fungsi yang lebih operasional. Makmal ini bertempat di Daerah Daxing, Beijing, diwujudkan bersama oleh UNDP dengan Pusat Pertukaran Ekonomi dan Teknikal Antarabangsa China, Biro Ekonomi dan Teknologi Maklumat Beijing serta Kerajaan Daerah Daxing, memberi tumpuan kepada penyelidikan gunaan, inovasi dasar, projek rintis demonstrasi di peringkat bandar dan pertukaran pengetahuan antarabangsa. Jika panduan penilaian diibaratkan sebagai imbasan CT, maka makmal ialah meja pembedahan—ia digunakan untuk menguji penyelesaian dalam persekitaran bandar sebenar, kemudian menyebarluaskannya ke kawasan yang lebih meluas melalui rangkaian pengetahuan.

Rantaian "penilaian—ujian—promosi" ini menampung kelemahan inisiatif antarabangsa terdahulu yang mudah terkatung-katung. Banyak rangka kerja tadbir urus digital kekal pada peringkat kertas cadangan, manakala yang benar-benar dapat memasuki peringkat operasi bandar hanyalah segelintir. UNDP kali ini sengaja menempatkan makmal di Beijing, juga kerana melihat skala dan kepantasan bandar-bandar China dalam pembinaan infrastruktur digital, serta sifat tipikal Daerah Daxing sebagai sampel transformasi bandar yang pesat.## Titik Pertemuan Bandar-Bandar China dengan Agenda Global

China telah lama berada dalam perhatian dalam bidang tadbir urus digital. Dasar-dasar peringkat nasional yang membabitkan data raya, kecerdasan buatan, dan elemen data kerap kali diterbitkan, manakala di peringkat bandar pula muncul pelbagai amalan "otak bandar" dan "khidmat sehenti dalam talian". Kontroversi dan keberkesanan wujud bersama dalam penerokaan ini, tetapi ciri umumnya ialah: ketumpatan tinggi, lelaran pantas, dan skala besar. Bagi kebanyakan negara pasaran baru muncul, laluan ini mungkin lebih dekat dengan realiti bandar mereka sendiri berbanding penyelesaian modular negara-negara maju di Eropah dan Amerika.

Kerjasama antara UNDP dan China ini sebenarnya telah membina satu jambatan. Garis panduan menyediakan bahasa yang diterima antarabangsa, makmal menyerap pengalaman operasi bandar-bandar China, kemudian dieksport melalui rangkaian global UNDP ke bandar-bandar di Asia, Afrika dan Amerika Latin. Maka, Daxing di Beijing bukan lagi sekadar koordinat geografi, tetapi berpotensi menjadi nod dalam gerakan bandar mesra digital global.

Sudah tentu, proses ini baru sahaja bermula. Sama ada sistem petunjuk garis panduan cukup sensitif, sama ada makmal dapat mengimbangi kepentingan pelbagai pihak, dan sama ada matlamat inklusiviti digital akan terjejas dalam pelaksanaan sebenar, semuanya merupakan masalah yang belum selesai. Namun yang patut dihargai ialah tadbir urus digital global sedang melalui "gerakan penurunan" — dari bilik mesyuarat peringkat menteri turun ke dewan bandaran, dari deklarasi prinsip turun ke pelaksanaan projek.

Bandar Mesra Digital: Satu Eksperimen Tadbir Urus yang Panjang

Intipati bandar mesra digital ialah menggunakan kepastian tadbir urus untuk mengimbangi ketidakpastian teknologi. Tiga hasil yang dibentangkan oleh UNDP pada persidangan ini — garis panduan penilaian, laporan pembangunan, dan makmal inovasi — membentuk satu laluan tindakan yang agak lengkap. Ia tidak lagi bergantung semata-mata kepada dorongan atas-bawah perjanjian global, dan tidak juga berharap sepenuhnya kepada lelaran bawah-atas pasaran, tetapi cuba membina landasan institusi pada peringkat pertengahan, iaitu bandar.

Bagi bandar-bandar di seluruh dunia, ini adalah eksperimen yang wajar disertai. Transformasi digital melibatkan kos yang besar dan memberi impak yang mendalam; tiada bandar yang mahu meletakkan masa depannya di atas pelaburan teknologi yang buta. Garis panduan penilaian menyediakan alat diagnostik, makmal menyediakan ruang untuk uji kaji, manakala perkongsian pengetahuan antara bandar boleh membantu masyarakat antarabangsa mengelakkan kesilapan yang tidak perlu. Sama ada pelan yang bermula dari Beijing ini dapat menjadi infrastruktur tadbir urus digital global pada peringkat seterusnya, bergantung pada sama ada ia benar-benar dapat bertapak kukuh dalam amalan bandar yang konkrit.